Voedingspsychologie: invloed van suiker op je mentale gezondheid

Voedingspsychologie: kijken naar de invloed van suikers

Voedingspsychologie, ook wel nutritionele psychologie geheten, is op een wetenschappelijk onderbouwde manier kijken naar de manier waarop voeding je emoties, stemming, gedrag en manier van denken beïnvloedt1. De behandeling van psychische klachten bestaat momenteel meestal uit therapie, soms in combinatie met medicijnen. Maar het inzetten op een goed voedingspatroon kan ook positieve invloed hebben op het verminderen van psychische klachten2.

Gezond eten leidt tot minder psychische klachten

Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat mensen die een westers voedingspatroon hebben, vaker depressieve klachten hebben. Zij eten voornamelijk geraffineerde granen, zuivelproducten, transvetten, veel suiker bevattende voeding, bewerkt voedsel en bewerkt vlees en gefrituurd voedsel. Mensen die een niet-westers voedingspatroon hebben, eten veel vis, fruit, groenten en onbewerkte granen. Zij hebben minder last van depressiviteit3. In de voedingspsychologie wordt ervan uitgegaan dat ongezond eten lijdt tot psychische klachten en dat psychische klachten lijden tot meer ongezond eten4. Een vicieuze cirkel dus.

Wat doen suikers met je mentale gezondheid?

In de westerse landen is het niet ongewoon om veel suikers en snelle koolhydraten te eten. Beide doen je bloedsuikerspiegel snel stijgen tot een hoog niveau. Je lichaam gaat als reactie hierop veel insuline vrijmaken in het bloed. Daardoor worden de suikers in de cellen opgenomen. De bloedsuikerspiegel daalt vervolgens na twee uur tot onder een gemiddeld niveau. Na tien tot twaalf uur of vijftien tot zestien uur ervaren veel mensen een dip.

Je lichaam gaat om nieuwe suikers vragen of het gaat stresshormonen produceren (cortisol en adrenaline) om je bloedsuikerniveau te laten stijgen. Bij de dip kunnen diverse klachten horen, zoals vermoeidheid, concentratieproblemen, somberheid, irritatie en een verhoogd angstniveau5. De schommelingen van de bloedsuikerspiegel en de hormonen cortisol en adrenaline kunnen zorgen voor stemmingsklachten en concentratie- of energieproblemen gedurende de dag.

Beter voelen door minder suikers

Gezond eten - minder koolhydraten en suikers - kan er dus voor zorgen dat je je juist beter voelt. Er is nog een reden waardoor gezond eten zorgt voor een betere stemming. Depressieve gevoelens zijn namelijk minder aanwezig doordat door het gezonde eten de laaggradige ontstekingen in de darmen verminderen of verdwijnen. Laaggradige ontstekingen kunnen tot een depressie leiden. Je leest meer hierover in een blog over de gut-brain axis6.

Gezond eten, beter microbioom, fijner voelen

Gezond eten is ook belangrijk voor de aanmaak van neurotransmitters. Dit zijn stoffen in de hersenen die zorgen dat informatie wordt overgedragen tussen de zenuwen. Neurotransmitters spelen een rol bij ons mentaal welbevinden. Het zijn communicatiestoffen in de hersenen die invloed hebben op onze motivatie, slaap, stemming, concentratie, angst, geheugen, vertering en eetlust en plezier. Ze worden gemaakt in de darmen en de hersenen op basis van de voedingsstoffen die wij eten. Voor de aanmaak van serotonine, dopamine, noradrenaline en adrenaline zijn onder meer vitamine B3, B6, foliumzuur, B12, C, magnesium, zink en ijzer nodig7. Verder is een goed werkend microbioom van belang. Er zijn bacteriën in de darmen die helpen om de bouwstoffen voor neurotransmitters te produceren. Zo is er een bacterie die tryptofaan produceert. Dat is nodig voor de aanmaak van serotonine.

Leefpatroon aanpassen: minder suiker, gezonder worden

Er zijn dus genoeg redenen om gezond te gaan eten. Om je voedingspatroon daadwerkelijk aan te passen, is een gedragsverandering nodig. Een verandering van je gewoontes komt meestal niet tot stand zonder de nodige inzet, motivatie en het tegenkomen van obstakels. Acceptance and Commitment Therapie (ACT) is een gedragstherapeutische methode die hierbij een goede ondersteuning kan bieden. Bij ACT wordt gekeken wat jouw persoonlijke waardes zijn, bijvoorbeeld gezondheid, en hoe je richting deze waarden kan leven ondanks aanwezige storende gedachten, gevoelens en lichaamssensaties.

Met voeding en gedrag psychische klachten voorkomen

De gedachte van ACT is dat deze negatieve factoren niet weg hoeven. Het gevecht daartegen kost veel energie en is onbegonnen werk want net als positieve gedachten, gevoelens en gewaarwordingen horen mindere fijne ook bij het leven. Als we het gevecht stoppen dan kunnen we de energie die we besparen gebruiken om richting onze waarden te leven. De ACT-methode kan geïllustreerd worden aan de hand van een bus-metafoor. Jij bent de buschauffeur en de passagiers zijn jouw gedachten, emoties en gewaarwordingen.

ACT heeft als doel de psychologische flexibiliteit te vergroten waardoor je beter met tegenslagen om kan gaan en de kans op psychische klachten verkleint8. Voedingspsychologie en ACT hebben dezelfde preventieve grondslag. Beide kunnen worden ingezet ter voorkoming van klachten. Er hoeft dus niet eerst geen sprake te zijn van een stoornis.

Nieuwe leefstijl: kijken naar je motivatie

Om een gedragsverandering in gang te kunnen zetten en vol te houden is het heel belangrijk om te weten waarom je bepaalde dingen doet. Daar wordt bij de start van ACT veel tijd aan besteed. De

motivatie wordt in ACT een waarde genoemd. Er kunnen verschillende waardes aan de orde zijn, zoals meer uit jezelf willen halen, intimiteit, als ouder met je kinderen kunnen voetballen, leren goed of nog beter voor jezelf te zorgen, gezondheid en oud(er) worden. Bij het willen leven naar deze waardes kunnen verschillende lichamelijke of psychische klachten in de weg staan. Denk aan weinig energie, obesitas, auto-immuunziekte, hormonale schommelingen of depressie. Het kan lastig zijn om uitdagingen aan te gaan als je bijvoorbeeld bang bent om fouten te maken of als je je lichamelijk niet gezond voelt.

Gezonde voeding en gedachten voor betere leefstijl

Naast een reguliere behandeling voor psychische klachten kan voedingspsychologie ondersteunen om deze klachten tegen te gaan. Maar bij het veranderen van je leefstijl kom je saboterende gedachten en gevoelens tegen. Daarbij komt het niet zelden voor dat we vervelende gedachten, gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen weg eten. ACT ondersteunt bij het omgaan deze saboterende aspecten. Leefstijlprogramma’s die gebruikmaken van ACT en gezonde voeding gebruiken twee pijlers die elkaar versterken.

Dan nog afsluitend een belangrijk advies: neem kleine, haalbare stappen als je richting je waarde leeft. Zoals Martin Luther King Jr. zei: ‘You don’t have to see the top of the staircase to take the first step’, oftewel met kleine stappen lukt het je om gezond(er) te leven en lichamelijke en psychische klachten tegen te gaan.

Susan Schipperijn, psycholoog

Na mijn opleidingen Geneeskunde en Psychologie te hebben gecombineerd, ben ik afgestudeerd als psycholoog met de expertise ‘Hersenen en gedrag’. In mijn werk probeer ik mensen te helpen bij wie psychische ziektes aanwezig zijn of psychische problemen door lichamelijke ziektes. Van veel van deze ziektes is bekend dat we ze kunnen beïnvloeden of voorkomen door onze leefstijl. Om je leefstijl te veranderen, is een gedragsverandering nodig. Hierover denk ik mee met het Win From Within-programma, waarmee een nieuwe leefstijl voor iedereen een succes wordt!

Referenties

1. Sara Bosman, Voedingspsychologie en Acceptance and Commitment Therapie (ACT) in Tijdschrift Klinische Psychologie, 2019, 49(1), 4-11;

2. Morphew-Lu, E., & Hull, A. (2016). The effects of nutrition on clinical disorders. Introduction to Nutritional Psychology [Onlinecursus John F. Kennedy University, CA]. Geraadpleegd via https://www.jfku.edu/;

Een vette lever voorspelt sterke kans op hart-en vaatziekten

Het is de meest voorkomende chronische leveraandoening en het komt bij 25% van de wereldbevolking voor (1). Wetenschappers hebben aangetoond dat het de verstoring van de leverfuncties is dat maakt dat mensen ziektes ontwikkelen. Niet alleen een verdere achteruitgang van de leverfunctie maar ook het ontstaan van hart-en vaatziekten (zoals slagaderverkalking, hartinfarct en (levensbedreigende) hartritmestoornissen) wordt hiermee in verband gebracht. Het ziektebeeld kent enorme nadelige effecten voor het individu maar ook voor hele bevolkingsgroepen in zijn geheel (2). Door aanpassingen in leefstijl, in het bijzonder voeding en beweging, kun je op een effectieve manier deze ziektes voorkomen.

Wat is NAFLD en welke impact heeft het?

Leververvetting in het kader van het metabool syndroom (overgewicht, hoge bloeddruk en cholesterol en suikerziekte) is de meest voorkomende chronische leverziekte. Deze aandoening wordt ook wel niet-alcoholische leververvetting (NAFLD) genoemd. Een onderzoek uit 2016 noemt een wereldwijde prevalentie (= voorkomen van NAFLD op een bepaald moment uitgedrukt als proportie van de populatie) van 25%! (1).
NAFLD omvat het gehele spectrum van ‘slechts’ vet in de lever, via vet met ontsteking tot eindstadium leverziekte bestaande uit ernstige verlittekening (cirrose) met leverfalen. De combinatie van de hoge prevalentie (wereldwijde pandemie) en de significante morbiditeit en mortaliteit maakt dat het gepaard gaat met gigantische kosten voor de gezondheidszorg. Een studie uit 2016 heeft door middel van rekenmodellen laten zien dat de kosten per jaar voor de Verenigde Staten $ 103 miljard en voor Europe-4 (de vier grootste Europese landen; Duitsland, Frankrijk, Italië en Verenigd Koninkrijk) € 35 miljard bedroeg (2).

Verandering in metabolisme bij leververvetting (NAFLD)

Uit meerdere studies in de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat bij patiënten met NAFLD een scala aan veranderingen voordoen in het metabolisme. Deze veranderingen variëren van het disfunctioneren van de vaatwand, stoornissen in het metabolisme van homocysteïne met als gevolg verhoogde vaatweerstand en de ontwikkeling van oxidatieve stress (ontstaan van zuurstofradicalen) met gevolg ontstekingsreactie en activatie van bloedplaatjes (3).
De lever heeft voorts een belangrijke rol bij het lipiden-metabolisme. Bij NAFLD is gebleken dat zich hierin een stoornis voordoet met als gevolg een veranderde samenstelling in lipoproteïnes welke een negatief effect heeft op plaque-vorming.
Door veranderingen in de lever zelf (activatie proteïne C kinase, stapeling van vrije vetzuren en oxidatieve stress) ontstaat ongevoeligheid van insuline op het nivo van de levercel.
Veranderingen in de samenstelling van de darmbacteriën in combinatie met een verstoring van de darmwand (“lekkende darm”) resulteert in een activatie van het immuunsysteem. Hierdoor ontstaat een pro-inflammatoire situatie met de productie van cytokines zoals interleukine-6 en tumor-necrosis-factor alfa. Uiteindelijk leidt dit tot een toename van de aanwezige dysfunctie van de vaatwand en plaque-vorming.
Aanvullend spelen mogelijk genetische factoren (zoals bijvoorbeeld mutatie in het PNPLA3-gen) en activatie van vaatgroei-factoren.
Een Koreaanse studie onder meer dan 28.000 deelnemers werd gekeken naar de voorspellende waarde van leververvetting op het ontwikkelen van het metabool syndroom. Deelnemers die vooraf metabool gezond werden geacht (afwezigheid van kenmerken van het metabool syndroom) maar leververvetting hadden, bleken een significant verhoogd risico te hebben op het ontwikkelen van metabole ongezondheid. Dit in vergelijking met deelnemers die geen leververvetting hadden (4).

Relatie NAFLD en hart-en vaatziekten

Er bestaat nog controversie als het gaat om NAFLD te zien als onafhankelijke risicofactor voor het overlijden aan een hart-of vaatziekte. Er zijn studies die dit wel en studies die dit niet aantonen. Hoe dan ook kan wel worden vastgesteld dat een sterke associatie bestaat tussen NAFLD en het verhoogde risico op het ontwikkelen van een hart-en vaatziekten. Studies hebben aangetoond dat patiënten met NAFLD meer slagaderverkalking in de halsslagader hebben, meer dotter-procedures nodig hebben voor het behandelen van een (dreigend) hartinfarct, meer hartklep-afwijkingen kennen en meer (levensbedreigende) hartritmestoornissen.

Conclusies

Niet-alcoholische leververvetting is de meest voorkomende chronische leveraandoening met een prevalentie van 25%. Onomkeerbare leverschade kan zich ontwikkelen met kans op leverfalen. Door een scala aan veranderingen in de lever en daarmee in metabolisme van o.a. insuline, lipiden en darmbacteriën (met of zonder genetische aanleg) bestaat een sterk verhoogd risico op het ontwikkelen van hart-en vaataandoeningen. Behandeling van deze metabole ongezondheid dient te bestaan uit veranderingen in de leefstijl.
Ben jij misschien bekend met leververvetting of wil je jouw metabole gezondheid verbeteren? Win From Within heeft dan voor jou 3 programma’s. Kijk hier voor onze leefstijlprogramma’s.
Wij wensen je een heel goede gezondheid toe! 

Referenties

  1. Global epidemiology of nonalcoholic fatty liver disease - meta-analytic assessment of prevalence, incidence and outcomes. Younossi ZM et al. Hepatology 2016;64:73-84
  2. The economic and clinical burden of nonalcoholic fatty liver disease in the United States and Europe. Younoussi ZM et al. Hepatology 2016;64:1577-1586
  3. Nonalcoholic fatty liver disease and cardiovascular risk: Pathophysiological mechanisms and implications. Francque S et al. J Hepatol 2016;65:425-443
  4. Nonalcoholic fatty liver disease is an early predictor of metabolic diseases in a metabolically healthy population. Yang S et al. Plos One 2019;14:e0224626
  5. Intrahepatic fat, not visceral fat, is linked with metabolic complications of obesity. Fabrini E et al. PNAS 2009;36:15430-15435
  6. Nonalcoholic fatty liver disease and the heart – JACC State-of-the-art Review. Stahl EP et al. JACC 2019;73:948-963
     
  7. Fig 1. Leververvetting. Uitvergroot: het microscopische beeld van een vervette lever. De ronde gele bollen zijn plekken waar eerder vet zich bevond.
     
  8. Fig 2a en 2b samenvoegen. Relatie leververvetting en hart-en vaatziekten is in meerdere studies aangetoond.
     

Wat is een prikkelbaar darmsyndroom en het gunstige effect van voeding?

Wat is een prikkelbaar darmsyndroom?

De diagnose PDS wordt gesteld op basis van een reeks van klachten die internationaal zijn afgesproken. Hierbij wordt gekeken naar hoe lang je klachten hebt, hoe de ontlasting is veranderd (samenstelling en hoe vaak) en er mag geen andere ziekte zijn aangetoond. Je begrijpt dat hiermee in een dagelijks praktijk van huisarts of maag-darm-leverarts deze diagnose vaak wordt gesteld. Deze aandoening kan een enorme negatieve invloed op het functioneren van een individu (sociale invalidering en onmogelijkheid tot werken). Het is vrij logisch te bedenken dat het aanpassen van voeding een positief effect kan hebben op de klachten. Zo kan het verminderen van bepaalde koolhydraten die niet goed in de dunne darm worden opgenomen, een gunstig effect hebben. 
 
De diagnose PDS wordt gesteld op basis van de zogenaamde Rome IV criteria. Grofweg bestaan deze criteria uit klachten van buikpijn (minstens één dag in 3 maanden) en tenminste 2 van de volgende 3 klachten: buikpijn gerelateerd aan ontlasting, verandering van de frequentie en/of samenstelling van de ontlasting (1). De klachten moeten hierbij langer dan 6 maanden bestaan. Er mogen geen andere verklaringen of ziekten zijn aangetoond. Er zijn daarnaast nog een aantal andere symptomen die de uiteindelijke diagnose kunnen ondersteunen zoals slijmverlies, opgeblazen buik, brandend maagzuur, hoofdpijn en problemen met de blaas. 
Doordat aanvullend medisch onderzoek bijna altijd geen aantoonbare afwijkingen oplevert, stuit dit vaak op onbegrip bij patiënten, artsen en andere hulpverleners. 

De oorzaak van PDS is een combinatie van meerdere factoren

Uit vele wetenschappelijke rapporten en publicaties in dieren en mensen hebben onderzoekers het belang van darmbacteriën vastgesteld. 
Ten eerste herbergt onze darm onder normale, gezonde omstandigheden meer dan een biljoen bacteriën die verschillende stoffen produceren die positieve, maar ook negatieve effecten kennen. Er bestaat een delicaat evenwicht tussen deze verschillende bacteriën.
Ten tweede liggen de darmcellen strak tegen elkaar door hechtende moleculen (tight junctions) waardoor de darminhoud wordt gescheiden van het inwendige milieu (de bloedbaan en het immuunsysteem). 
Ten derde reageert het immuunsysteem van het individu op bedreigingen van virussen en bacteriën waardoor het zorgt dat de interne balans zich herstelt.
Zodra zich een trigger voordoet, kan een verstoring van dit delicate evenwicht (dysbiose) ontstaan en leiden tot lichamelijke klachten. Onderzoekers en artsen van over de hele wereld veronderstellen dat dit het begin is van een cascade aan veranderingen. De nieuwe samenstelling van darmbacteriën produceert stoffen die een ontsteking en activatie van het immuunsysteem in de hand werken. De hechtende moleculen werken minder goed met als gevolg een ‘lekke’ darm (leaky gut). Hierdoor kunnen onderdelen van bacteriën het inwendige milieu, de bloedbaan, bereiken waarna verdere activatie van het immuunsysteem ontstaat. 
De nervus vagus (tiende hersenzenuw) is een grote zenuw die de hersenen verbindt met de organen in de borstkas en buik. Ze geven in beide richtingen informatie door. In combinatie met de circulerende ontstekingsmediatoren (door bacteriën geproduceerd en gevolg van activatie van het immuunsysteem) en andere neuro-actieve stoffen (door bacteriën geproduceerd) bestaat een interactie tussen je darm en brein (2). Het uiteindelijke effect is dat je buikkrampen, een overmatige productie van gas en een verandering in de stoelgang kan bemerken.

Wat doet een keto-dieet bij PDS?

Het is duidelijk dat een verstoring in darmbacteriën een centrale rol speelt in het ontstaan van klachten bij PDS. Het is dan ook logisch te veronderstellen dat aanpassingen in voeding een gunstig effect kunnen hebben. In het verleden zijn een aantal klinische onderzoeken gedaan met verschillende interventies. Een van de meest bekende is het lage FODMAP-dieet (3) waarbij voeding zonder bepaalde koolhydraten (Fructose, Oligo-, Di- en Monosacchariden en suiker-Alcoholen/Polyolen) wordt toegepast. Dit leidt tot afname van klachten bij patiënten met PDS.  
De voedingsadviezen bij Win From Within zijn gericht op o.a. het sterk verminderen tot mijden van koolhydraten (ketogeen dieet) met als doel het verbeteren van je metabole gezondheid. Hierdoor worden middelen rijk aan FODMAP ook gemeden. Door je metabole gezondheid te verbeteren verlaag je het risico op hart-en vaatziekten, suikerziekte en kanker.
Het is bekend dat het gebruik van een ketogeen dieet effecten heeft op je darmbacteriën. Onbegeleid kan het resulteren in o.a. obstipatie door een tekort aan vezels. Het medisch team van Win From Within maakt gebruik van de meest recente wetenschappelijke literatuur. Er wordt gebruik gemaakt van de combinatie van extra vezels (prebiotica) en poeders met actieve darmbacteriën (probiotica) (4) om de darmbacteriën in balans te houden en de klachten passende bij PDS te herstellen. Patiënten die bekend zijn met PDS en gemotiveerd zijn om metabool gezond te worden, hebben dan ook baat bij de adviezen van Win From Within.

Conclusies

Een prikkelbaar darmsyndroom is een veel voorkomende aandoening die wordt gesteld op basis van een reeks aan klachten en heeft een invaliderend karakter. Het ontstaan van het ziektebeeld is complex en is een interactie tussen darmbacteriën, immuunsysteem en brein.  Door het mijden van bepaalde koolhydraten kunnen de klachten verbeteren. Het ketogeen dieet van Win From Within kent, naast een verbetering van de metabole gezondheid, een afname van klachten bij patiënten met PDS. 
Mocht jij klachten hebben van een prikkelbaar darmsyndroom? En interesse hebben in een verbetering van je leefstijl door deelname in een van de programma’s dan houden de medisch specialisten van Win From Within hier rekening mee. 
Er zijn 3 programma’s om dit snel en voortvarend aan te pakken. Kijk hier voor onze medische leefstijlprogramma’s. 
Wij wensen je een heel goede gezondheid toe! 

Referenties

  1. Irritable bowel syndrome. Ford AC et al. New England Journal of Medicine 2017;376:2566-2578
  2. The gut-brain axis and the microbiome: clues to pathophysiology and opportunities for novel management strategies in irritable bowel syndrome (IBS). Quigley EMM. J Clin Med 2018;7:6
  3. Impact of Low-FODMAPs, Gluten-Free, and Ketogenic Diets on Gut Microbiota Modulation in Pathological Conditions. Reddel S et al. Nutrients 2019;11
  4. Effect of synbiotic supplementation in a very-low-calorie ketogenic diet on weight loss achievement and gut microbiota: a randomized controlled pilot study. Gutiérrez-Repiso C et al. Mol Nutr Food Res 2019;63:e1900167

Ketodieet heeft een remmende werking op de veroudering van het brein

Obesitas epidemie en effect op het brein

In de afgelopen 100 jaar is het aantal mensen met overgewicht ernstig toegenomen (3). Het is bekend dat bij mensen met overgewicht een ongevoeligheid van de lichaamscellen voor insuline bestaat. Dit wordt ook wel insuline-resistentie genoemd. Normaliter zorgt dit hormoon voor het reguleren van de bloedspiegel van suiker. Wanneer dit echter tekort schiet ontstaat suikerziekte.
Het zijn deze hoge spiegels van insuline die nadelige gevolgen hebben voor verschillende uiteenlopende organen zoals de lever (leververvetting), bloedvaten (slagaderverkalking en hoge bloeddruk), afname van energie maar ook op het brein.
Een aantal grote studies hebben aangetoond dat overgewicht en deze insuline-resistentie leidt tot negatieve effecten op het brein (4, 5). Er lijkt sprake te zijn van een (sterk) verminderde opname van suiker welke direct leidt tot een verminderde stabiliteit van het netwerk van zenuwcellen (6, 7). Hierdoor ontstaan klachten van geheugenverlies, afname in redeneren en begrijpen welke onder andere kenmerkend zijn voor dementie. Opvallend is gebleken dat naarmate mensen ouder worden de mogelijkheid van zenuwcellen om suiker te gebruiken afneemt. Daarentegen kunnen ketonen (een afbraakprodukt van korte keten vetzuren) onveranderd worden opgenomen en als energiebron werken (8).
 

Invloed van voeding op de veroudering van het brein

Onderzoekers in New York en Oxford hebben recent een studie uitgevoerd waarbij ze hebben geprobeerd om te kijken naar de effecten van voeding op veroudering van het brein (9). Hierbij richtte het onderzoeksteam zich op de periode voordat klachten ontstonden; de periode waarin preventie het meest effectief kan zijn. Aan de hand van een groot aantal datasets van beeldvormende onderzoeken van het brein (welke een heel leven van individuen omvat) werd gekeken naar de stabiliteit van het netwerk van zenuwcellen. Deze netwerkstabiliteit werd beschouwd als een marker voor veroudering van het brein. Uit het eerste deel van het onderzoek werd duidelijk dat het natuurlijke verouderingsproces feitelijk al rond het 47e levensjaar begint en zijn piek kent rond het 60e levensjaar. Daarnaast kon ook in dit onderzoek de relatie tussen insuline-resistentie en versneld verouderingsproces worden vastgesteld.
Aansluitend werd in tientallen proefpersonen het effect van verschillende voedingsbronnen op de stabiliteit van zenuwnetwerken getest. Eerst werd een drietal groepen onderworpen aan een standaard dieet, nuchter houden of ketogeen dieet (bestaande uit weinig tot geen koolhydraten (< 50 gram/dag). Daarna werd een drietal interventies met een bolus verricht; 1. standaard dieet gevolgd door 12 uur nachtelijk nuchter zijn, 2. 12 uur nuchter gevolgd door een suiker-bevattende drank of 3. 12 uur nuchter gevolgd door ketonen drank.
De resultaten hiervan laten zien dat suiker een significante afname van de stabiliteit van een zenuwnetwerk laat zien versus een verbeterde stabiliteit door het gebruik van ketonen.

Wat kun je er aan doen?

Het volgen van preventieve programma’s, zoals die van Win From Within, zijn een uitgelezen mogelijkheid om uw lichaam in goede conditie te brengen. Klik hier voor meer informatie over de leefstijlprogramma’s. De ervaringen van het Win From Within programma zijn positief te noemen met een gemiddeld verlies van 5 tot 10 kg vet per maand. Een van de hoekstenen van het programma is het gebruikmaken van ketonen en het drastisch terugbrengen van de inname van koolhydraten en suikers.

Conclusies

Het normale verouderingsproces van het brein kent een meetbare aanvang rond de leeftijd van 47 jaar. Insuline-resistentie speelt een belangrijke rol in de verminderde beschikbaarheid van suiker voor een zenuwcel. Netwerkstabiliteit van zenuwcellen is een marker voor dit verouderingsproces. Onder het gebruik van suiker-bevattende voeding wordt een versnelde afname van stabiliteit gezien terwijl in geval van gebruik van ketonen de netwerkstabiliteit van zenuwcellen verbeterd. Door aanpassingen te doen in de dagelijkse voeding zou het dus mogelijk moeten zijn om het verouderingsproces van het brein te verminderen.

Referenties

  1. https://www.hersenstichting.nl/dit-doen-wij/voorlichting/werking-van-de-hersenen/hersenen-in-het-kort/
  2. D.D. Clark, L. Sokoloff, “Circulation and energy metabolism of the brain” in Basic Neurochemistry: Molecular, Cellular and Medical Aspects, G. J. Siegel, B. W. Agranoff, R. W. Albers, S. K. Risher, M. D. Uhler, Eds. (Lippincott, Philadelphia, 1999), pp. 637– 670.
  3. S. J. Olshansky et al., A potential decline in life expectancy in the United States in the 
    21st century. N. Engl. J. Med. 352, 1138–1145 (2005).
  4. R. H. Tuligenga et al., Midlife type 2 diabetes and poor glycaemic control as risk 
    factors for cognitive decline in early old age: A post-hoc analysis of the Whitehall II 
    cohort study. Lancet Diabetes Endocrinol. 2, 228–235 (2014).
  5. M. E. van Eersel et al., The interaction of age and type 2 diabetes on executive function and memory in persons aged 35 years or older. PLoS One 8, e82991 (2013).
  6. L. D. Baker et al., Insulin resistance and Alzheimer-like reductions in regional cerebral 
    glucose metabolism for cognitively normal adults with prediabetes or early type 2 
    diabetes. Arch. Neurol. 68, 51–57 (2011).
  7. S. Craft et al., Memory improvement following induced hyperinsulinemia in Alzheimer’s disease. Neurobiol. Aging 17, 123–130 (1996).
  8. C. Cunnane et al., Can ketones help rescue brain fuel supply in later life? Implications 
    for cognitive health during aging and the treatment of Alzheimer’s disease. Front. Mol. Neurosci. 9, 53 (2016).
  9. L.R. Mujica-Parodi et al., Diet modulates brain network stability, a biomarker for brain aging, in young adults. Proc Natl Acad Sci U S A. 2020 Mar 3 Epub ahead

Wat is ons Microbioom en waarom is een analyse van onze darmbacteriën zo belangrijk?

Het microbioom verandert tijdens ons leven

Uit meerdere studies blijkt verder dat ons microbioom gedurende ons leven onderhevig is aan veranderingen. Na de geboorte is sprake van een dynamisch microbioom met minder diversiteit, maar veel variabiliteit. Wanneer we de volwassen leeftijd hebben bereikt, is ons microbioom relatief stabiel met een bepaalde mate van diversiteit. Het zijn infecties, gebruik van antibiotica en veranderingen in onze voeding, die leiden tot verstoringen (4). Naarmate we boven de 65 jaar komen, vindt er een verschuiving naar minder diversiteit van het microbioom plaats. Er komen veel bacteriën die ontstekingen in de hand werken (ook wel pro-inflammatoir genoemd). 

Test en analyse microbioom zijn belangrijk

Al deze verschillende factoren kunnen dus het microbioom beïnvloeden en daarmee de samenstelling veranderen. Ons microbioom bepaalt uiteindelijk ook hoe ons lichaam (en de darm) voedsel verteert (digestie), voedingsstoffen opneemt, hoe onze hersenen zich ontwikkelen, hoe ons immuunsysteem werkt en zelfs ons gedrag. Zoals gezegd een slecht microbioom en depressie zijn bijvoorbeeld vaak aan elkaar gelinkt. Het is dus erg belangrijk om een microbioomtest of -analyse te laten uitvoeren. Op die manier kun je werken aan een goede gezondheid. 

Microbioom en andere lichaamssystemen

Ons microbioom neemt dus een zeer centrale rol in en communiceert met andere delen van ons lichaam. De bekendste zijn ons immuunsysteem, hersenen, zenuwstelsel en hormonen (endocrien systeem). De manier waarop het microbioom communiceert met het immuunsysteem wordt duidelijk uit hoe de darm een verdedigingsstrategie heeft opgebouwd tegen ziekteverwekkers. Het darmepitheel (ook wel darm-dekweefsel genoemd) bestaat uit één laag cellen die het uitwendige milieu (de darminhoud) scheidt van het inwendige milieu (de bloedbaan en het lichaam zelf). In gezonde toestand liggen deze cellen strak tegen elkaar aan en zijn verankerd door specifieke eiwitten: tight junctions geheten (5). 

De grote hoeveelheid aan darmbacteriën en de verbinding van de darm met de buitenwereld, maakt dat dit de meest voorkomende plek is waar ziekteverwekkers het lichaam kunnen binnendringen (porte d'entrée). Fysieke barrières en door het afweersysteem gevormde barrières, werken nauw samen om te voorkomen dat deze potentiële ziekteverwekkers het lichaam kunnen binnentreden; de zogeheten GALT (gut-associated lymphoid tissue). Voorbeelden zijn het uitscheiden van specifieke tegen ziekteverwekkers gerichte antistoffen (6), het produceren van een slijmlaag door het darmepitheel (7) en Peyerse-plaat (een aggregaat van meerdere afweercellen voor de herkenning en vernietigen van ziekteverwekkers) (8).

Ons microbioom

Laat we beginnen met een uitleg over wat ons microbioom is. Ons lichaam bestaat uit meerdere organen, zoals lever, hart en nieren. Elke orgaan heeft een eigen functie waardoor ons lichaam normaal kan functioneren. Ook ons microbioom kunnen we als orgaan zien, zo bewijzen diverse onderzoeken (1). En daarmee heeft ons microbioom dus ook invloed op ons functioneren.

Darm-microbioom, ook wel microbiota genoemd, is de enorme verzameling darmbacteriën die we bij ons dragen. En die darmbacteriën herstellen zich op een goede manier onder invloed van positieve externe invloeden, zoals goede voeding. Als de bacteriën van ons microbioom niet in balans zijn, dan kunnen er klachten en uiteindelijk ziekten ontstaan. Zo gaan een verslechterd microbioom en depressie bijvoorbeeld vaak samen.

Verschillende soorten darmbacteriën

De triljoen aanwezige darmbacteriën (dat zijn er dus veel meer dan het aantal lichaamscellen) kunnen we verdelen in verschillende groepen. Een van de mogelijke verdelingen is in zogenaamde phyla; de stammen van een verzameling bacteriën. De volgende stammen komen veel voor en worden vaak gebruikt wanneer we het hebben over ons microbioom: Bacteroidetes, Firmicutes, Actinobacteriën, Proteobacteriën, Fusobacteriën en Archeobacteriën.

De samenstelling van de verschillende bacteriën verandert vanaf onze mond tot aan de anus. In de slokdarm vinden we een relatief kleine hoeveelheid en beperkte variatie aan bacteriën. In de dikke darm treffen we een enorme diversiteit en hoog aantal darmbacteriën aan. Meerdere externe invloeden kunnen de samenstelling van de darmbacteriën beïnvloeden. Denk aan de aanwezigheid van zuurstof, het genuttigde eten, stress en lichamelijke inspanning (2-3).

Hormonen, cytokines en gamma aminoboterzuur

Het concept hersen-darm-as (gut-brain-axis) is al bekend sinds de jaren tachtig. We gaan hierbij uit van een interactie tussen de darmbeweging, -sensitiviteit en het centrale zenuwstelsel. Onderzoekers zijn er de afgelopen jaren in geslaagd meer duidelijkheid te krijgen in de sleutelrol van darmbacteriën bij de communicatie tussen de darm en het brein (9, 10). En wat blijkt? Darmbacteriën kunnen de functie van ons brein beïnvloeden. Enkele voorbeelden zijn:

Microbioom en ontstaan ziekten

In volgende blogs ga ik meer stilstaan bij het ontstaan van ziekten en de rol van ons microbioom. Uit de enorme hoeveelheid aan beschikbare wetenschappelijke publicaties is duidelijk dat je darmbacteriën een centrale rol spelen in het gezond blijven. Een microbioomtest en microbioomanalyse zijn daarom zo belangrijk.

Bij de meestvoorkomende aandoeningen, zoals overgewicht, metabool syndroom en suikerziekte, is bekend dat sprake is van een veranderd microbioom (minder diversiteit, veel bacteriën met pro-inflammatoire kenmerken) en een afgenomen integriteit tussen het darmepitheel (‘lekkende darm’). Hierdoor ontstaat in het lichaam een toestand die gekenmerkt wordt door continue laaggradige ontsteking. Dat leidt samen met de aanwezige insulineresistentie tot de verdere ontwikkeling van ongunstige aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, gewrichtsklachten en chronische vermoeidheid. 

Microbioom: test en analyse!

Samengevat:

Conclusie: door het volgen van een preventief leefstijlprogramma, zoals dat van Win From Within, kun je je lichaam en je microbioom in goede conditie brengen. Bij Win From Within hebben wij drie programma’s om dit snel en voortvarend aan te pakken. Je kunt ervoor kiezen om ook meteen een microbioomtest te laten uitvoeren. We doen dan een microbioomanalyse. Met de test van je microbioom wordt duidelijk wat jouw lichaam, jouw darmbacteriën nodig hebben om goed te kunnen herstellen. Bekijk de mogelijkheden en presteer zoals alleen jij dat kunt! Als je je je microbioom test of analyseert ben je al een heel eind op de goede weg!

Hoeveel is jouw gezondheid je waard als je gezond en fit wilt worden?

Gezond en fit worden

Want stel deze vraag aan meerdere mensen en je krijgt gegarandeerd heel veel verschillende antwoorden. De een voelt zich waarschijnlijk gezond en fit als hij elke dag 10.000 stappen kan combineren met een drukke baan. De ander voelt zich gezond en fit als hij jaarlijks meerdere marathons loopt. Wat de definitie van gezond en fit voelen voor iemand ook is, wij mensen hebben allemaal één ding gemeen: onze gezondheid is ons grootste goed. En daarom zou bij ons allemaal gezond en fit worden op de eerste plaats moeten staan. En dat dat soms tijd, energie en ook geld kost, dat is dan maar zo … Tel al die zakken chips en chocoladerepen van de afgelopen jaren maar eens bij elkaar op. Daar had je een mooie vakantie van kunnen boeken, of misschien wel een auto kunnen kopen.

Leefstijl verbeteren kan iedereen

Investeren in je gezondheid is het echt waard. Op onze gezondheid hebben we namelijk veel meer invloed dan je denkt. Je leefstijl verbeteren kan iedereen, ook jij. Mits je daarvoor de juiste handvatten en ondersteuning krijgt. Door te investeren in je eigen gezondheid kun je gezond en fit worden. Met je leefstijl verbeteren kun je je gezondheid verbeteren. Dus waarom zou je nog wachten? Pak de regie op je eigen leven; begin met je gezondheid verbeteren. Bepaal voor jezelf hoeveel jouw gezondheid je waard is!

Investeren in je gezondheid: zo kun je gezond worden

Wanneer je nu investeert in je gezondheid krijg je dat straks gegarandeerd driedubbel uitbetaald. Wat zeggen we: driedubbel? Welnee, nog veel meer. We leggen het graag aan je uit welke prachtige resultaten je bereikt met het verbeteren van je leefstijl. We doen dat aan de hand van een aantal veelzeggende feiten:

Bij Win From Within controleren we altijd jouw bloedwaarden. Daarmee weet je precies wat er nodig is voor een betere leefstijl en om gezond en fit te worden.

Win From Within kijkt naar je cholesterol, vitamines en microbioom en zet in op een nieuwe leefstijl met gezonde voeding en voldoende beweging. En nee, dat hoef je niet alleen te doen: we ondersteunen je.

Met het leefstijlprogramma van Win From Within zet je in op een goed eetpatroon dat past bij jouw lichaam. Daardoor zit je lekkerder in je vel. Je wordt steeds fitter en gezonder en daardoor voel je je ook geestelijker veel beter.

Bij Win From Within kijken we naar je persoonlijke doelen. Daarop passen we jouw nieuwe leefstijl aan. Zeg jij ‘Ik wil fitter worden’ of ‘Ik wil gezonder worden’, dan hebben wij het antwoord. Met je leefstijl verbeteren, zul jij je gezondheid verbeteren!

Gezonde leefstijl vraagt om jouw (en onze) inzet

Je leven wordt dus een stuk aangenamer als je besluit te gaan voor een nieuwe leefstijl. Het verbeteren van je gezondheid doe je door gezond en bewust te eten. Maar hoe doe je dat? Want om de rest van je leven aan de groene smoothies te zitten, is niet een fijn vooruitzicht. Dat snappen wij ook. Bij Win From Within kijken we naar wat jouw lichaam precies nodig heeft. We onderzoeken je bloedwaarden, microbioom en zelfs je DNA als je dat wilt. Daarmee krijgen we een blauwdruk van jouw lichaam en zien we precies wat jij nodig hebt om fit en gezond te worden. We bieden vervolgens een programma aan dat past bij jou! Je wordt ondersteund door een voedingscoach en arts van wie jij op momenten echt wel even lekker mag snacken. Zo streng zijn we nu ook weer niet. Fit en gezond worden, kan echt op een leuke manier. Ons medisch team weet hoe.

Fitter worden zonder sportschool … Wij weten hoe!

Voldoende beweging; ook daar zul je in moet investeren. Een gezonde leefstijl vraagt dan ook echt om jouw toewijding en energie. Je moet bewuste keuzes maken. Door te investeren in je gezondheid worden die keuzes steeds eenvoudiger. Uiteindelijk horen al die stappen die je zet, gewoon bij je nieuwe leefstijl. Je voelt je fit en gezond. En no worries: je kunt zelfs fitter worden zonder sportschool. Wij weten hoe!